Eğitimci, yazar. (D. Bulgaristan / Deliorman / Razgrat / Varatlar (Delçevo), 1913 – Ö. Güneşli / İstanbul, 1992). İlkokulu köylerindeki Türk mektebinde okudu. Slav alfabesini, okulun dışında ders aldığı köyün bakkalı Bratovan’dan öğrendi. Babası Ahmet Ağa oğlunun okumasına özen gösteriyordu. Beytullah, orta öğrenimini İsperih’teki Türk rüştiyesinde (ortaokul) tamamladı. Bulgar lisesinde okumak istiyordu ama oraya kabul edilmedi. Bunun üzerine Şumnu’da “Nüvvab” İmam-Hatip okuluna yazıldı ve “Nüvvab” okulunun “Tâli” kısmını birincilikle, aynı okulun “Âli” (yüksek) kısmım da bitirdi.
Şişmanoğlu, bölge müftüsü olarak Eskicuma’ya atandı. Ama aklında hep öğretmen olmak sevdası vardı. Yeni ders yılında Şumnu Türk Rüştiyesi’ne öğretmen olarak atandı ve tabiat bigisi derslerini okutuyor, doğa olayları onu cidden çok ilgilendiriyordu. “Nüvvab”da da botanik ve jeoloji dersleri okuttu...
Lâtifeci bir adamdı, bu özelliği onu gerek öğrenciler ve gerekse öğretmen arkadaşları arasında sevilen biri yapmıştı. Verdiği mizah örnekleri genellikle Türk edebiyatı tarihindendi. Derslerini ustalıklı bir Türkçe ile anlatıyor, Türk tarihinden ve sultanlardan söz ederek onların yüceliğini vurguluyordu. “Kur’an” öğretmeni Mehmet Ali Efendi’nin hiç onuruna dokunmadan kimi özelliklerini ustaca açığa vuruyor; ama bu, onu eleştirdiği anlamına gelmiyordu. Uzun yıllar Şumnu Filialın’da Osmanlıca-Türkçe ve Türk edebiyatı dersleri de okuttu.
Beytullah Şişmanoğlu’nun öğretmenlik yaptığıu yıllarda okul kitapları yoktu. Genç öğretmen bu nedenle kitap yazmaya soyundu. Doğa bilimleri üstüne, Türk dili ve edebiyatına dair on kadar kitap yazdı. Bundan başka bilimsel ve sanatsal araçlara dair kitapları da vardır.
Şişmanoğlu, 1989 yılında Türkiye’ye geldi ve Güneşli / İstanbul’a yerleşti. 1992 yılında orada hayata gözlerini yumdu.
BAŞLICA ESERLERİ:Yeni İlm-i Hayvanat / Nüvvab 5. Sınıf İçin (Sofya, 1940),Yeni İlm-i Nebatat / Nüvvab 4. Sınıf İçin (Sofya, 1942),Atasözleri ve Özlü Sözler (Yusuf Kerim ile, Sofya 1955),Türk Dili Grameri / V-VI Sınıf (A. Demiroğlu, S. Cerrah M. Ile, Sofya 1959).
KAYNAKÇA:Hasan Yeşilova / Bulgaristan Türkleri ve Osmanpazarı Bölgesi (Ankara 1997),Yeni Hayat Dergisi (Sayı 8, Sofya1971),Haşim Ertürk - Rasim Emiroğlu. Editör: Ekmeleddin İhsânoğlu / Bulgaristan’da Türk-İslâm Eğitim ve Kültür Müesseseleri ve Medresetün Nüvvab (İstanbul 1993),Niyazi Hüseyin Bahtiyar / Balkanlar’da Türk Ünlüleri (2. Kitap, 2002), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
Eğitimci, yazar. (D. Bulgaristan / Deliorman / Razgrat / Varatlar (Delçevo), 1913 – Ö. Güneşli / İstanbul, 1992). İlkokulu köylerindeki Türk mektebinde okudu. Slav alfabesini, okulun dışında ders aldığı köyün bakkalı Bratovan’dan öğrendi. Babası Ahmet Ağa oğlunun okumasına özen gösteriyordu. Beytullah, orta öğrenimini İsperih’teki Türk rüştiyesinde (ortaokul) tamamladı. Bulgar lisesinde okumak istiyordu ama oraya kabul edilmedi. Bunun üzerine Şumnu’da “Nüvvab” İmam-Hatip okuluna yazıldı ve “Nüvvab” okulunun “Tâli” kısmını birincilikle, aynı okulun “Âli” (yüksek) kısmım da bitirdi.
Şişmanoğlu, bölge müftüsü olarak Eskicuma’ya atandı. Ama aklında hep öğretmen olmak sevdası vardı. Yeni ders yılında Şumnu Türk Rüştiyesi’ne öğretmen olarak atandı ve tabiat bigisi derslerini okutuyor, doğa olayları onu cidden çok ilgilendiriyordu. “Nüvvab”da da botanik ve jeoloji dersleri okuttu...
Lâtifeci bir adamdı, bu özelliği onu gerek öğrenciler ve gerekse öğretmen arkadaşları arasında sevilen biri yapmıştı. Verdiği mizah örnekleri genellikle Türk edebiyatı tarihindendi. Derslerini ustalıklı bir Türkçe ile anlatıyor, Türk tarihinden ve sultanlardan söz ederek onların yüceliğini vurguluyordu. “Kur’an” öğretmeni Mehmet Ali Efendi’nin hiç onuruna dokunmadan kimi özelliklerini ustaca açığa vuruyor; ama bu, onu eleştirdiği anlamına gelmiyordu. Uzun yıllar Şumnu Filialın’da Osmanlıca-Türkçe ve Türk edebiyatı dersleri de okuttu.
Beytullah Şişmanoğlu’nun öğretmenlik yaptığıu yıllarda okul kitapları yoktu. Genç öğretmen bu nedenle kitap yazmaya soyundu. Doğa bilimleri üstüne, Türk dili ve edebiyatına dair on kadar kitap yazdı. Bundan başka bilimsel ve sanatsal araçlara dair kitapları da vardır.
Şişmanoğlu, 1989 yılında Türkiye’ye geldi ve Güneşli / İstanbul’a yerleşti. 1992 yılında orada hayata gözlerini yumdu.
BAŞLICA ESERLERİ:Yeni İlm-i Hayvanat / Nüvvab 5. Sınıf İçin (Sofya, 1940),Yeni İlm-i Nebatat / Nüvvab 4. Sınıf İçin (Sofya, 1942),Atasözleri ve Özlü Sözler (Yusuf Kerim ile, Sofya 1955),Türk Dili Grameri / V-VI Sınıf (A. Demiroğlu, S. Cerrah M. Ile, Sofya 1959).
KAYNAKÇA:Hasan Yeşilova / Bulgaristan Türkleri ve Osmanpazarı Bölgesi (Ankara 1997),Yeni Hayat Dergisi (Sayı 8, Sofya1971),Haşim Ertürk - Rasim Emiroğlu. Editör: Ekmeleddin İhsânoğlu / Bulgaristan’da Türk-İslâm Eğitim ve Kültür Müesseseleri ve Medresetün Nüvvab (İstanbul 1993),Niyazi Hüseyin Bahtiyar / Balkanlar’da Türk Ünlüleri (2. Kitap, 2002), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2015).
