Babanzâde İsmail Paşa
Biyografi yazarı, bibliyograf. (D. 1839, Bağdat - Ö. 1923, İstanbul). Irak’ta Zâbit Mektebinden mezun oldu. 1875 yılında İstanbul'a geldi. Mirliva rütbesi ile Jandarma Dairesi Müdürlüğü yaptı. Bu görevinden 1920 yılında emekli oldu. Bîr yandan askerlik yaparken diğer taraftan da ilmî çalışmalarını yürüttü. Kâtip Çelebi’ninİzahul'Meknûnfı'z-Zeyli alâ Keşfe'z-Zünûn an Es-mâi'l'Kütübi vel-Fünûn adlı eserine (Keşfü'z-Zünûn Zeyli) Arapça bir zeyl hazırladı. Bu eser, Kilisli Rıfat Bilge tarafından düzeltilerek, 2 cilt olarak 1945 ve 1947 yıllarında yayımlandı, 2. basımı 1972’de yapıldı. Kâtip Çelebi tarafından görülmeyen ve ondan sonra yazılan dört bin kadar eseri içermekte olan bu çalışma İran’da da birçok defa basılmıştır. İsmail Paşa emekliliğinin üçüncü yılında öldü, Bakırköy Mezarlığında toprağa verildi.
ESERLERİ (Biyografi):
Hediyetü'l Arifin (İsmail Paşa'nın doğuda yetişen yazarlar ve eserleri ile eserlerin muhtevaları hakkında bilgiler), Hediyetul'Arifîn fî Esmâi'l Müellifin ve Asâri'l-Musannifin Hediyetü'l Arifin (Esmaü'l-Müellifin diye de bilinir, 2 c., 1952, 1955). Bu son eserin geniş bir indeksi Nail Bayraktar tarafından hazırlandı (Hediyyetü'l'Arifîn Şöhretler İndeksi, 1990).
KAYNAK: Keşfü'z-Zünûn Zeyli (önsöz, 1990), Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi 1 (1977), Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi 2 (2002), Hulusi Kılıç,"Bağdatlı İsmail Paşa," TDV İslam Ansiklopedisi 4/447-448), A. Yücel / TMA s. 57)
