Aziz Çalışlar
Edebiyatçı, araştırmacı-yazar, oyun yazarı, eleştirmen, çevirmen (D. 8 Ağustos 1942, İstanbul - Ö. 28 Kasım 1995, İstanbul). Robert Kolej (1961) mezunu. Bir süre Almanya’da kalarak Almancasını geliştirdi. Avusturya’da petrol alanında bir süre eğitim gördü. Türkiye’ye dönerek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde bir süre okudu. Yazar ve çevirmen olarak çalıştı.
Deneme, eleştiri ve inceleme yazıları 1965’ten itibaren Yeni Dergi, Papirüs, Anıt, Politika, Yürüyüş, Varlık, Bilim ve Sanat gibi gazete ve dergilerde yayımlandı. M. Rosenthal, P. Pudin, Stanislavski, Camus vb.’den çeviriler yaptı. Rasputin adlı oyunu ile Türkiye Millî Talebe Federasyonu 1965 Kültür Yarışması Ödülünü, Cendere adlı oyunu ile de Sanat Ödülleri Yarışmasında Başarı Ödülünü kazandı.
Bir ara Türkiye Yazarlar Sendikası Yönetim Kurulu üyeliği de yapan Aziz Çalışlar, 1992’den itibaren Boyut Yayınevinin tiyatro yayınlarını yönetti.
Aziz Çalışlar, 8 Ağustos 1995 günü, İstanbul’da feci bir yoksulluk içinde öldü. Gırtlak kanserine yenik düşen Çalışlar’ın mezar alacak parası çıkmayınca Kültür Bakanlığı Aşiyan’da bir mezar yeri tahsis ettirdi. Defin masraflarını arkadaşları ve meslektaşları karşıladı.
ESERLERİ:
İnceleme-Araştırma: Çağdaş Tiyatro (derleme, 1966), Gerçekçi Tiyatro Sözlüğü (1978), Kültür Sözlüğü (1983), Günümüzde Kültür ve Estetik (1983), Estetik Yazıları (1984), Edebiyat Barış ve Özgürlük (1985), Gerçekçilik Estetiği (1986), Nazım Hikmet-Sanat ve Edebiyat Üstüne (1987), Çağdaş Felsefe (1987), Ulusal Kültür ve Sanat (1988), Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi (4 cilt, 1988), Tüm Yönleriyle Perestroyka (1988), Felsefenin Neresindeyiz? (1989), Tiyatro Kavramları Sözlüğü (1992), Tiyatronun ABC’si (1993), Tiyatro Ansiklopedisi (1993), Tiyatro Adamları Ansiklopedisi (1993).
Oyun: Rasputin (1965), Cendere (radyo oyunu), Büyük Kaçgun.
Çeviri:Materyalist Felsefe Sözlüğü (1972), Gerçekliğin Tarihi (1976), Güzellik Bilimi Olarak Estetik ve Sanat (1982), Edebiyat Estetiği (1986), Üç Kızkardeş (Stanislavski’den), Reji Defteri (1993).
Tiyatro Sahnelenen Bazı Tiyatro Oyunları:
Matmazel Julie / Çevirmen - 2018
Ateşli Sabır / Çevirmen - 2012
Tehlikeli İlişkiler / Çevirmen - 2010
Bir Yolluk Daha / Striptiz / Çevirmen
KAYNAKÇA: İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007), İslamcı – Milli Sanat Anlayışı Üzerine Görüşler – Aziz Çalışlar – Halk Sahnesi Oyuncuları (halksahnesi.org, 28 Mart 1994), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Aziz Çalışlar (tiyatrolar.com.tr, 23.08.2020).
Fotoğraflar
Edebiyatçı, araştırmacı-yazar, oyun yazarı, eleştirmen, çevirmen (D. 8 Ağustos 1942, İstanbul - Ö. 28 Kasım 1995, İstanbul). Robert Kolej (1961) mezunu. Bir süre Almanya’da kalarak Almancasını geliştirdi. Avusturya’da petrol alanında bir süre eğitim gördü. Türkiye’ye dönerek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde bir süre okudu. Yazar ve çevirmen olarak çalıştı.
Deneme, eleştiri ve inceleme yazıları 1965’ten itibaren Yeni Dergi, Papirüs, Anıt, Politika, Yürüyüş, Varlık, Bilim ve Sanat gibi gazete ve dergilerde yayımlandı. M. Rosenthal, P. Pudin, Stanislavski, Camus vb.’den çeviriler yaptı. Rasputin adlı oyunu ile Türkiye Millî Talebe Federasyonu 1965 Kültür Yarışması Ödülünü, Cendere adlı oyunu ile de Sanat Ödülleri Yarışmasında Başarı Ödülünü kazandı.
Bir ara Türkiye Yazarlar Sendikası Yönetim Kurulu üyeliği de yapan Aziz Çalışlar, 1992’den itibaren Boyut Yayınevinin tiyatro yayınlarını yönetti.
Aziz Çalışlar, 8 Ağustos 1995 günü, İstanbul’da feci bir yoksulluk içinde öldü. Gırtlak kanserine yenik düşen Çalışlar’ın mezar alacak parası çıkmayınca Kültür Bakanlığı Aşiyan’da bir mezar yeri tahsis ettirdi. Defin masraflarını arkadaşları ve meslektaşları karşıladı.
ESERLERİ:
İnceleme-Araştırma: Çağdaş Tiyatro (derleme, 1966), Gerçekçi Tiyatro Sözlüğü (1978), Kültür Sözlüğü (1983), Günümüzde Kültür ve Estetik (1983), Estetik Yazıları (1984), Edebiyat Barış ve Özgürlük (1985), Gerçekçilik Estetiği (1986), Nazım Hikmet-Sanat ve Edebiyat Üstüne (1987), Çağdaş Felsefe (1987), Ulusal Kültür ve Sanat (1988), Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi (4 cilt, 1988), Tüm Yönleriyle Perestroyka (1988), Felsefenin Neresindeyiz? (1989), Tiyatro Kavramları Sözlüğü (1992), Tiyatronun ABC’si (1993), Tiyatro Ansiklopedisi (1993), Tiyatro Adamları Ansiklopedisi (1993).
Oyun: Rasputin (1965), Cendere (radyo oyunu), Büyük Kaçgun.
Çeviri:Materyalist Felsefe Sözlüğü (1972), Gerçekliğin Tarihi (1976), Güzellik Bilimi Olarak Estetik ve Sanat (1982), Edebiyat Estetiği (1986), Üç Kızkardeş (Stanislavski’den), Reji Defteri (1993).
Tiyatro Sahnelenen Bazı Tiyatro Oyunları:
Matmazel Julie / Çevirmen - 2018
Ateşli Sabır / Çevirmen - 2012
Tehlikeli İlişkiler / Çevirmen - 2010
Bir Yolluk Daha / Striptiz / Çevirmen
KAYNAKÇA: İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007), İslamcı – Milli Sanat Anlayışı Üzerine Görüşler – Aziz Çalışlar – Halk Sahnesi Oyuncuları (halksahnesi.org, 28 Mart 1994), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Aziz Çalışlar (tiyatrolar.com.tr, 23.08.2020).
