Aytül Uncu Akal
Çocuk edebiyatçısı. 1952, İzmir doğumlu. İzmir Amerikan Kız Koleji (1971), Washington International University (1999) mezunu. Eğitim dalında yüksek lisans yaptı. Yazarlığını, ortağı olduğu ticaret ve sanayi şirketindeki idarî görevleriyle birlikte yürüttü.
1973’te Hayat mecmuasında “Aklınızda Bulunsun” başlıklı bir köşe yazmaya başladı. Hayat mecmuasının yanı sıra, Yıllar Boyu dergisinde çeşitli yazıları ve röportajları yayımlandı. Elele dergisinde Bindallı adlı on altı sayfalık bir ek dergi hazırladı (1976-80). Nükhet Duru‘ya şarkı sözü yazdı. Gezinti dergisinde köşe yazıları yazdı. 1990-91‘de Günaydın gazetesinin Sobe adlı çocuk dergisinde masalları yayımlandı. İki – on beş yaş grubundaki çocuklar için yüze yakın kitap yazdı. İlkgençlik için serüven romanları yazdı. Dergi ve gazetelerde yazıları, çocuk kitapları için tanıtım ve eleştirileri, yazar, çizer ve çevirmenlerle röportajları yayımlandı. 1995 yılında Aysel Gürmen ve Ayla Çınaroğlu ile Uçanbalık Yayınlarını kurdu. Bazı öykü ve masalları ders kitaplarında ve Kavgacı Ağaçlar masalı Lines in the Sand (2003) adlı İngiltere’de basılan bir antolojide yer aldı. Bazı masalları yurtdışında yaşayan Türk çocuklarının anadilini geliştirme projesi çerçevesinde. Hollanda Tilburg Üniversitesi Dil ve Edebiyat Bölümü tarafından yayımlandı.
“Beni Bırakma Hayat, bize, bizi olduğumuz gibi gösteren özgün ve gerçek bir ayna. Kendisiyle yüzleşmekten korkmayanların, masalsı sözlere gereksinimi de yok bu ayna için.” (Tacim Çiçek)
“Beni Bırakma Hayat, 90‘lı yılların başından bu yana çocuklar için yazan yazarın, öykü dalında yayımlanan ilk kitabı olmasına karşın, okuru içine almayı ve alıp götürmeyi başarıyor. Ben bir çırpıda okudum; kitaptaki duru bir dil, şiirsel ve akıcı bir anlatımla yazılan öyküleri. Onun şiirsel anlatımının gerisinde; yıllar önce, Kent Düşleri adlı şiir kitabında topladığı şiirleriyle dışa vurduğu, şiir duyarlığının etkili olduğunu düşünüyorum. Ancak, Beni Bırakma Hayat‘daki öykülerin bana asıl çekici gelen yanı, öykülerdeki hüzün ve kırılganlığa karşın; tam da kırılma noktasında karşımıza çıkıveren direnç ve yaşama sevinci…” (Gülsüm Cengiz)
“Olaylar, mekânlar ve kahramanlar, öykülerin konusunun günlük yaşamdan alındığı, baş kahramanının da yazarın ta kendisi olduğunu hissettiriyor. Sanki yazar, yaşadığı her şeyde bir öykü konusu bulmuş gibi... Bindiği taksi, gittiği sera, uçtuğu bir yabancı ülke, diyaloğun yoğun kullanıldığı öykülere dönüşerek çıkmış okurun karşısına... İki Ucu Yolculuk, yer yer komiklikler ve ilginçliklerle, yer yer de hüzünle örülü on öyküde, hemen her gün yaşadığımız gerçeklikleri öyküleştirerek sunuyor bizlere... Mustafa Delioğlu‘nun deseni ve kapak tasarımıyla... Hayatı, bilince derinlik katan bir yolculuk olarak algılayan, yok oluşun hüznünü değil, var oluşun nedenlerini kurgulayan ve okurlarına, Akal‘ın iç zenginliğini tüm renkleriyle açan öyküler.” (Pınar Göksan Aker)
ESERLERİ:
ŞİİR: Kent Duygusu (1981).
ÖYKÜ: Beni Bırakma Hayat (1998), İki Ucu Yolculuk (2000).
ROMAN: Süper Gazeteciler (gençlik romanı).
ÇOCUK KİTABI (Masal): Geceyi Sevmeyen Çocuk (1991), Canı Sıkılan Çocuk (1992), Kardeş İsteyen Çocuk (1994), Sabahı Boyayan Çocuk (1995), Büyük Yatakta Kim Yatacak? - Şımarık - Geceyi Unutan Fil (1996), Ben Minicik Bir Bebektim (1996, 1997), Gezmeyi Seven Ağaç - İki Kavgacı Ağaç - Sarayın Süslü Kedisi - Kızamık Olan Fil - Dilek Ağacı (1996), Üç Uçan Çocuk - Cadı Burunlu Fabrika - Park Yiyen Robot - Çöp Kafalı Çocuk - Çikolata Çocuk - Reklamları Çizen Çocuk - Masalları Arayan Çocuk - İp Bacaklı Uzaylı Çocuk - Kimin Yatağı Uçuyor? - Canı Sıkılan Aydede - Buruşuk Kağıt Parçası - Meraklı Uzay Çocuğu - Uzaylı Çocuğun Ödevi - Yaramaz Trafik Lambası - Işığını Yitiren Yıldız - Bu Dünya Kimin? - Fasulye Motorlu Uçan Daire - Denizin Altını Merak Eden Vapur - Rengini Arayan Top (1997), Suda Oynamayı Kim Sevmez - Küçük Kertenkele - Ormandaki Apartman - Masalını Arayan Ejderha - Ormanın Renkleri Kimde - Ormanın Yeni Komşuları - Eğlence Ülkesini Arayan Dinazor - Yatağın Altındaki Harfler - Soru Balonları - Kitap Perisi - Karanlıktan Korkan Çocuk - Sinderella Olmak İsteyen Çocuk - Üç Sihirli Öpücük - Dünyanın En Güzel Ağacı - Üç Gözlü Çocuk - Ben Büyüküm - Dağınık Çocuk - Küçük Anne - Nerden Çıktı Bu Kardeş? - Uyumak İstemeyen Zürafa - Işıkları Dolaşan Çocuk -Bana Bir Rüya Ver - Yaşlı Çocuk - Terlikleri Kim Giyecek? - Bütün Oyuncaklar Benim - Ben Ne Zaman Büyüyeceğim? - Ben Ne Olacağım? - Şeker Canavarı - Uyku Canavarı - Kitap Canavarı (1998).
ÇOCUK KİTABI (Şiir): Kuş Uçtu Şiir Kaldı - Şiirimi Kedi Kaptı - Mavi Ay - Kar Sesi - Denizin Büyüsü (Mavisel Yener’le, 2004).
ÇOCUK KİTABI (Öykü): Oğlum Ben Çocukken - Kızım Ben Çocukken (1995), Kızım nerdesin? -Oğlum nerdesin (1998), Atatürk Olmak/Becoming Atatürk - Yatağın Altında Kim Var (1999), Babam Duymasın - Sanatçının Sihirli Odası - Kardeşimin Sihirli Okulu - Küçük Prens’in Doğum Günü - Öğretmenin Sihirli Şapkası - Saray Horozu’nun Doğum Günü - Dedemin Sihirli Dolabı (2002), Mevsimler Kralı’nın Doğum Günü - Kraliçe’nin Doğum Günü (2003), Kardeşimin Garip Arkadaşları (2004).
OYUN: Aç Perdeyi Ben Geldim (1995).
HAKKINDA: Tacim Çiçek / Aytül Uncu Akal, Bir Aynadan Gösteriyor Bizi Bize (Cumhuriyet Kitap, 6.8.1998), Gülsüm Cengiz / Aytül Uncu Akal’dan Beni Bırakma Hayat – Kırılma Noktasındaki Direnç (Cumhuriyet Kitap, 14.1.1999), Can Göknil / Çağdaş Çocuk Yazınımızda Bir Kilometre Taşı: Aytül Akal - Pınar Göksan Aker / Geçmiş Gelecek ve Ertelediklerimiz - Selahattin Dilidüzgün / Yaşamı Çocuklarla Paylaşır Hep - Gülsüm Cengiz / Akal Masallarında Güldürü ve İroni - Ayla Çınaroğlu / Kocaman Bir Billur Kâse Tutar Elinde Saydam Sevgi Mavisiyle Doludur Silme (Cumhuriyet Kitap, 21.9.2000), Pınar Göksan Aker / Yalnızlığa ve Sonsuzluğa (Cumhuriyet Kitap, 5.4.2001).
