Aşık Derûnî

18. Yüzyıl halk şairlerinden. Hayatı hakkında olan bilgiler çelişkilidir. Onun, Osman Pazvantoğlu zama­nında yaşadığı, Türk Edebiyatında, "Pazvantoğlu Destanı" ile ün yaptığı, bu destandan elde edilen bilgilerden, Tuna boylarında yaşadığı anlaşılmaktadır. Yaşadığı dönemde Osmanlı Devletini tedirgin edenlerden biri olmuş; ba­basının bir suç yüzünden idare makamlarınca asılması üzerine III. Se­lim döneminde devlete karşı isyan etmiştir.

Destanın bazı parçalarının bugün bile Bulgaristan Türkleri tarafından ezber söylendiği gözönünde tutulursa, onun, halk arasında nüfuzlu bir şair ve kişi olduğu kolayca anlaşılır.

"Devlet baba ona paşalık verdi, yine kan­madı. Bulgarlara mı, Ruslara mı, Rumlara mı hizmet ettiği belli değil, başka bir­çok yerlerde olduğu gibi Rumeli'de devletin başına bela kesildi, Müslüman kanı akıttı. Ülke harab oldu. Neticede, devlet baba, Pazvantoğlu'nu affetti, oraya imti­yazlı kıldı... " (Osman Keskioğlu)

KAYNAK: Niyazi Hüseyin Bahtiyar / Balkanlar’da Türk Ünlüleri (1999, s. 94).