Mercimek Ahmet

Çevirmen. Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. XV. yüzyılda yaşadığı anlaşılmaktadır. Kûhistan hükümdarı Keykâvus’un oğlu Giylan Şah için 1208’de yazdığı Kâbusname adlı öğütler kitabının mütercimi olarak ün kazanmıştır. Mercimek Ahmet, eserinin önsözünde bu kitabı Sultan II. Murad’ın isteği üzerine çevirdiğini anlatır. Verdiği bilgiye göre Padişah, bu kitabın Farsça aslından daha önce yapılmış tercümesini beğenmediğini, daha anlaşılır bir Türkçeye çevrilmesi gerektiğini söyler, o da bu isteği yerine getirir.

Uzun yıllar Selçuklu ve Osmanlı medreselerinde ders kitabı olarak okutulan Kâbusname adlı kırk dört bölümlük didaktik eserde edebiyat, müzik, av, ticaret, astronomi, ahlâk, görgü kuralları gibi çeşitli konulara yer verilir. Mercimek Ahmet’in, konuşma diline yakın sade bir Türkçeyle yaptığı çeviri, XV. yüzyıl nesri konusunda önemli bir kaynak olduğu gibi, nesirde sadeleşme geleneğini başlatmış olması bakımından ayrıca önem taşır. Bu eser son olarak, Orhan Şaik Gökyay tarafından bir sözlük ve notlarla Millî Eğitim Bakanlığı yayınları arasında (1944) bastırıldı.

KAYNAK: Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).