Nijat Özön

Sözlük Yazarı, Sinema Yazarı, Çevirmen

Doğum
25 Aralık, 1927
Ölüm
01 Aralık, 2010
Eğitim
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Türkoloji Bölümü, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Kütüphanecilik Enstitüsü
Burç
Diğer İsimler
Ali Nijat Özön, N. Özer, Adnan Ufuk

Sinema tarihçisi, çevirmen, sözlükçü (D. 25 Aralık 1927, İstanbul – Ö. 15 Aralık 2010, İstanbul). Tam adı Ali Nijat Özön. Bazı eserlerinde N. Özer ve Adnan Ufuk imzalarını da kullandı. Edebiyat tarihçisi Mustafa Nihat Özön’ün oğludur. Ankara Atatürk Lisesi (1946), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Türkoloji Bölümü ve Kütüphanecilik Enstitüsü (1952) mezunu. Anadolu Ajansında uzun yıllar sekreter, çevirmen, bölüm şefi, redaktör olarak çalıştıktan sonra (1958-80) emekliye ayrıldı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Basın Yayın Yüksek Okulunda sinema dersleri verdi. 15 Aralık 2010 günü kalp rahatsızlığı sonucu Ankara Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde hayatını kaybetti.

 “Yeni İtalyan Sinema Okulu” adlı ilk yazısı, 1950 yılında Yağmur ve Toprak dergisinde yayımlandı. 1951’den itibaren sinema eleştiri ve incelemeleri Yeryüzü, Beraber, Pazar Postası, arkadaşlarıyla birlikte çıkardığı Sinema (1956), Ulus, Akis, Yön, Yeditepe, Türk Dili, Devrim gazete ve dergilerinde yer aldı. Arkın Sinema Ansiklopedisi, Meydan-Larousse ve Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi’ne sinema ile ilgili maddeler yazdı. Senaryo çevirileri yaptı. Çeşitli ödüller aldı.

ESERLERİ:

ARAŞTIRMA-İNCELEME-SÖZLÜK: Resimli Uygulamalı Dilbilgisi (1954), Sinema Sanatı (1956), Ansiklopedik Sinema Sözlüğü (1958), Türk Sineması Tarihi Dünden Bugüne 1896-1960 (1962), Sinema Terimleri Sözlüğü (1963), Sinema El Kitabı (1964), Telaffuzlu Fransızca-Türkçe Okul Sözlüğü (1965), Türk Sineması Kronolojisi (1968), İlk Türk Sinemacısı Fuat Uzkınay (1970), 100 Soruda Sinema Sanatı (1972), Telaffuzlu Fransızca-Türkçe Sözlük (1972; 3. bas. Söylenişli Fransızca-Türkçe Sözlük adıyla, 1988), Sinema ve Televizyon Sözlüğü (1973), Semaine du Cinéma Turc (Paris, 1975), Türk Sineması Kısa Tarihçesi (Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca, 1979), Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü (1981), Sinema Uygulayımı, Sanatı, Tarihi (1985), Dil Kılavuzu (1985; 3. bas. Güzel Türkçemiz adıyla, 1986; gen. 4. bas. Büyük Dil Kılavuzu adıyla, 1995), Karagöz’den Sinemaya Türk Sineması ve Sorunları (2 cilt, 1995), Yeni Okul Sözlüğü (1996), Temel Yazım Kılavuzu (1999).

ÇEVİRİ: Yurttaş Kane (senaryo, Orson Welles’ten, 1965), Sinemanın Temel İlkeleri (Pudovkin’den, 1966), Çağdaş Sinemanın Sorunları (André Bazin’den, 1966), Potemkin Zırhlısı-Harb Esirleri-Cehennemden Dönüş (üç senaryo), Film Duyumu (Sergey Eisenstein’den, 1984), Film Biçimi (Sergey Eisenstein’den, 1985).

KAYNAK: Atilla Özkırımlı / Türk Edebiyatı Ansiklopedisi (1982), Temel Yazım Kılavuzu (Virgül, sayı: 24, Kasım 1999), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), TBE Ansiklopedisi (c. 2, 2001), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009), Türkiye Yazarlar Birliği / Türkiye Kültür Sanat Yıllığı (2011).

 

 

FOTO GALERİ

İLGİLİ BİYOGRAFİLER

Devamını Gör