Türkân Akyol

Bakan, Tıp Profesörü, Rektör, Akademisyen, Siyasetçi

Doğum
12 Eylül, 1928
Ölüm
07 Eylül, 2017
Eğitim
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi
Burç

Tıp profesörü, akademisyen, siyasetçi, milletvekili, bakan, Cumhuriyet döneminin ilk kadın bakanı ve rektörü (D. 12 Eylül 1928, İstanbul – Ö. 7 Eylül 2017, İstanbul). Tam adı Peyman Türkân Akyol’dur. Asker babasının görevleri nedeniyle ilkokul ve ortaokulu Türkiye'nin farklı illerinde okudu. 1947’de Erenköy Kız Lisesi’ni, 1953’te Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni bitirdi. Aynı fakültede asistan olarak çalışmaya başladı. İç Hastalıkları, Göğüs Hastalıkları uzmanı olarak görev yaptı ve Göğüs Cerrahisi Kürsüsü’nde doçentliğe (1964) yükseldi, daha sonra profesör oldu. Türkiye'nin veremle savaşında, göğüs hastalıkları alanında fakültesinde uzun yıllar görev yaptı. Tıp Fakültesi’nde bir süre öğretim üyeliği, sonraki yıllarda Ankara Üniversitesi Rektörlüğü yaptı.  

Akyol, 1959-1962'de ABD'nin New York şehrinde, Albert Einstein Tıp Fakültesinde eğitimini sürdürdü. 1964'te göğüs hastalıkları ana bilim dalında doçent, 1969'da profesör olan Akyol, 1972'de Ankara Üniversitesi Senatosunda fakültesini, 1977'de Üniversitelerarası Kurulda Ankara Üniversitesini temsilen yer aldı. Akyol, on binlerce doktor ve uzman hekim yetişmesinde görev aldı.

Türkân Akyol, 12 Mart 1971 askeri muhtırasından sonra Prof. Nihat Erim’in 19 Mart’ta kurduğu birinci partilerüstü hükümette, parlamento dışından, 26 Mart- 13 Aralık 1971 tarihinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı görevine getirilerek Türkiye’nin ilk kadın bakanı unvanını aldı (1971). Parlamento dışından atandığı bakanlığının sekizinci ayında hükümet içinde çıkan anlaşmazlıklar nedeniyle, on bir bakanla birlikte hükümetten ayrıldıktan sonra döndüğü Ankara Üniversitesi’nde rektör seçilerek (1980) de Türkiye’nin ilk kadın rektörü unvanını aldı. Bu görevde 1981’e kadar kaldıktan sonra 1982 yılında emekliye ayrıldı.

Ardından, Sosyal Demokrasi Partisi’nin (SODEP) kurucuları arasında yer aldı (1983) ve partinin genel başkan yardımcılığına seçildi. SODEP, Halkçı Parti (HP) ile birleşerek Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) adıyla yeniden örgütlendikten sonra da bu partide Merkez Karar Organı üyesi olarak yer aldı (1985).

  1987 Genel Seçimlerinde İzmir’den milletvekili seçilen Prof. Dr. Akyol, TBMM’nin XVIII. Dönem’inde (14 Aralık 1987 - 20 Ekim 1991) İzmir milletvekilli olarak görev yaptı. 1993 yılında Tansu Çiller’in kurduğu DYP-SHP koalisyon hükümetinde (50. Hükümet) yine TBMM dışından Kadın ve Çocuktan Sorumlu Devlet Bakanı olarak bir kez daha görev yaptı. (1992-93).

Akyol daha sonraki yıllarda serbest hekim olarak çalıştı. Bursa’da, 16 Ocak 1995 tarihinde Sağlık Bakanlığı’na bağlı olarak açılan Göğüs Hastalıkları Hastanesi’ne “Türkân Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesi” adı verilmiştir. 1955'te evlendiği okul arkadaşı, meslektaşı Prof. Dr. Turhan Akyol ile 62 yıl boyunca yaşamını paylaştı, 2 erkek çocuk, 4 torun sahibi oldu.

Türkiye'nin ilk kadın bakanı ve rektörü, akademisyen ve siyasetçi Prof. Dr. Türkan Akyol, bir süre tedavi gördüğü Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde 7 Eylül 2017 günü yaşamını yitirdi. Akyol'un cenazesi, 8 Eylül 2017 günü Maltepe Camisi'nde kılınan ikindi namazının ardından Karşıyaka Mezarlığı'nda toprağa verildi.

KAYNAKÇA: Görsel Büyük Genel Kültür Ansiklopedisi (1981), Büyük Larousse Ansiklopedisi (1986), İhsan Işık / Ünlü Kadınlar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 6, 2013), Türkiye'nin ilk kadın bakanı Türkan Akyol hayatını kaybetti (AA – hürriyet.com.tr, 07.09.2017).

 

 

İLGİLİ BİYOGRAFİLER

Devamını Gör

SPONSORLU İÇERİKLER