Zeki Ökten

Sinema Filmi Yönetmeni

Doğum
04 Ağustos, 1941
Ölüm
19 Aralık, 2009
Eğitim
Haydarpaşa Lisesi
Burç

Sinema yönetmeni (D. 4 Ağustos 1941, İstanbul – Ö. 19 Aralık 2009, İstanbul). Haydarpaşa Lisesi’nden mezun olduktan sonra bir süre amatör tiyatroculuk yaptı. 1961’de Nişan Hançer'in yönettiği Acı Zeytin filminde yönetmen yardımcılığı yaparak sinema hayatına başladı. 1963’te Can Pazarı filmiyle ilk yönetmenlik denemesini yaptı. 1972'de Kadın Yapar filmiyle tam olarak yönetmenliğe başladı. 1976’da çektiği Kapıcılar Kralı adlı komedide yakaladığı yalın, akıcı anlatımla dikkati çekti. Bir süre Çöpçüler Kralı (1977), Sevgili Dayım (1977) gibi komedi filmleri yaptı.

Zeki Ökten; Osman Seden, Ömer Lütfü Akad, Metin Erksan, Memduh Ün, Halit Refiğ ve Atıf Yılmaz’dan sonra gelen ikinci yeni kuşak sinemacılar arasında anıldı. 1978'de Yılmaz Güney'in senaryo­sundan çektiği Sürü, destansı ve ritimli anlatımıyla yurt içinde ve dışında birçok önemli ödül aldı. Yine Güney'in senaryosundan uyarladığı Düşman filmi ile 1980 Berlin Film Festivali'nde iki özel ödül kazandı. 2006 yılında Türkiye Yazarlar Derneği Onur Ödülünü aldı. 19 Aralık 2009 günü İstanbul’da öldü.

Sinemamızın yaptığı işlerle parmak ısırtan usta yönetmenlerini ardı ardına kaybetmek gerçekten çok ağır geliyor. Halit Refiğ, Ahmet Uluçay... derken şimdi de Zeki Ökten. Ökten sinemasının Yeşilçam tabir edilen Türkiye sineması içinde çok ayrı bir yeri vardı kuşkusuz. Sinemayla yakından ilgilenenler zaten onun filmlerini çok iyi biliyor ama sıradan bir televizyon izleyicisi de onun çok sayıdaki nitelikli filmini izleme şansını yakalamıştır. Çöpçüler Kralı, Kapıcılar Kralı gibi şenlikli ama toplumcu gerçekçi filmlerinin yanı sıra Düttürü Dünya gibi güldürürken düşündüren yapıtları, Yılmaz Güney’in senaryosunu yazdığı Sürü gibi çok önemli politik bir filmi ve Pehlivan, Yoksul, Sevgili Dayım, Güle Güle gibi hafızalara kazınan onlarca nitelikli eserin yaratıcısıydı Ökten. Ökten sinemasını ve hayatını anlatan bir kitap geçen yıllarda yayınlanmıştı, şimdi hatırlatmakta fayda var. Türkiye sinemasına ya da bilinegelen ismiyle Yeşilçam’a nitelikli filmler kazandırmış usta yönetmen Zeki Ökten hakkında yayımlanan Yoksul: Zeki Ökten isimli çalışma yönetmenin filmleri hakkında yazılan birbirinden değerli makalelerin yanı sıra, kendisiyle yapılmış söyleşiyi de yer veriyor.” (Radikal)

BAŞLICA ESERLERİ:

Ölüm Pazarı (1963), Kadın Yapar (1972), Bir Demet Menekşe (1973), Hasret (1974), Hanzo (1975), Kapıcılar Kralı (1976), Çöpçüler Kralı (1977), Sürü (1978), Düşman (1979), Faize Hücum (1982), Davacı (1986), Düttürü Dünya (1988), Güle Güle (1999), Çinliler Geliyor (2006).

KAYNAK: Atilla Dorsay / Türk ve Dünya Sineması Ansiklopedisi (Turhan Gürkan ile, 1983), Ana Britannica (c. 17, s. 289, 1987), Kurtuluş Kayalı / Yönetmenler Çerçevesinde Türk Sineması (1994), Nilgün Abisel / Türk Sineması Üzerine Yazılar (1994) - Popüler Sinema ve Türler (1995), Sevim Ak / Mahalle Sineması (1996), Alim Şerif Onaran / 20. Yüzyılın Son Beş Yılında Türk Sineması (2005), Ali Karadoğan / Yoksul: Zeki Ökten (çeşitli yazarlardan derleme, 2007), Zamanımızın sıra dışı yönetmeni (Radikal, 25.12.2009), Türkiye Kültür ve Sanat 2010 Yıllığı (2010).

FOTO GALERİ

İLGİLİ BİYOGRAFİLER

Devamını Gör