Ali Kaya

Eğitimci, Tarihçi, Yazar

Doğum
30 Mart, 1958
Eğitim
Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Teftiş Yönetim Bölümü, AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Planlaması Bölümü ve Eskişehir Anadolu Üniversitesi Tarih Bölümü
Burç

Tarihçi-Yazar, Eğitimci. 30 Mart 1958, Cıbolar mezrasi / Dalören (Pakıra) köyü / Hozat / Tunceli doğumlu. Hozat-Dalören (Pakıra-Cıbolar mezresi) İlkokulu (1968), Elazığ Devrim Ortaokulu (1972),Elaziğ Kız Öğretmen okulu ve Tunceli Erkek Öğretmen Okulu (1976), İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü Sosyal Bilimler Bölümü (1979), Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Teftiş Bölümü (1982), AÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Planlaması Bölümü, Anadolu Üniversitesi Tarih Bölümü (1993) mezunu. Branşında Eğitim Bilimleri Fakültesi ve Anadolu Üniversitesinde yüksek lisans çalışmalarını tamamladı (1993). Daha sonra Eskişehir Anadolu Üniversitesi 'Tarih' Bölümünden mezun oldu (1993). 1976’dan itibaren 26 yıl boyunca çeşitli eğitim kurumlarında tarih öğretmenliği yaptıktan sonra 16 Temmuz 2002'de emekli oldu.

İstanbul’da öğretmenlik mesleği yanı sıra araştırmacı bir yazar olarak çalışmalarını sürdürdü. 1995’ten bu yana Demokrart, Cumhuriyet, Çağdaş Yaşam, Radıkal, Tunceli’nin Sesi, İstanbul Bölge Gazetesi, Dersimde İklim, Dersim, Özgür Dersim, Işkın, Munzur, Ehl-i Beyt, Berfin Bahar, Cem, Karacaahmet Sultan gibi çeşitli gazete ve dergilerde makaleleri yayımlandı.

Yine eğitim, dil, tarih ve kültür üzerine, SKY Türk, Ulusal Kanal, Meltem TV, Cem TV, Barış TV, Yol TV, Dem TV, TGRT, Kanal On Dört, Kanal On ,Sevgi TV,Düzgün TV, D Kanalı  gibi  bir çok radyo ve televizyon kanallarında Dersim Tarihive  Alevi- Bektaşi ,kültür ve tarih uzmanı olarak sunum ,panel ve programlara katıldı.

Ayrıca yurtiçi ve yurtdışında tarih, dil, inanç, çevre, doğa, enerji, insan haklan ve demokrasi gibi konularda panellere katıldı. Halen Tunceli yöresi tarihi, aşiretleri, dili, Gilan tarihi, Zazalar tarihi, Ehl-i Haklar, Aşiretler ve Tasavvuf konularında araştırmalarını sürdürmektedir.

26 yıl boyunca çeşitli eğitim kurumlarında tarih öğretmenliği yapan Kaya, İstanbul öğretmenler Derneği, Cumhuriyetçi Eğitim Vakfı Genel Sekreterliği, Cem Vakfi Bilim Kurulu, Tunceli Eğitim ve Sağlık Vakfı Yönetim kuruculuğu  ve on yıl yöneticiliğini yaptı. Sarı Saltık Eğitim ve Kültür Vakıfı Başkan yardımcılığı, Alevi Bektaşi Eğitim  ve Kültür Vakfları'nın kurucusu  , Hozat Kültür ve Kalkındırma Derneği ,Cemal Süreyya Derneği, Çağdaş Esnaf Sanayici ve İş adamları Derneği yönetim kurul başkan yardımcılığı görevinde bulundu. Ayrıca, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği  ve Türkiye Yazarlar Sendikası  üyesidir

Aynı zamanda Tunceli Eğitim ve Sağlık Vakfının kurucularından olup 10 yıl yönetim kurulu üyeliği yaptı. Çağdaş Esnaf Sanayici ve İş Adamları Derneği 1. Şubesinde Dernek Başkan Yardımcısı görevinde bulunmuştur.

Yurt içinde ve yurt dışında tarih, eğitim, dil ,inanç, çevre, doğa, enerji , insan hakları, demokrasi ve kültür konulu çok sayıda panel ,sunum , konferans ve seminer gibi etkinliklerde bulunan Kaya, halen eğitim, Tunceli ( Dersim) yöresi tarihi aşiretler, dil, Gilan Tarihi, Zazalar Tarihi, Ehl-i Haklar ve tasavvuf konularında çalışmalarına devam ediyor.

Türkiye Edebiyatçıları ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (Bkz: sayfa. 2088) ve Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi’ne (Bkz: sayfa. 570)   Türk Edebiyatında Yazarlar ve Şairler Sözlüğü Ansiklopedisi’ne (Bkz. Sayfa 448)  kültür adamı ve yazar olarak  biyografisine ve eserlerine yer verilmiştir.

 

Ali Kaya İçin Ne Dediler?

 

 “Ali Kaya, ‘Başlangıcından Bugüne Dersim Tarihi’ adlı yapıtıyla iyi, güzel, doğru bir iş yapmış; şimdiki Tuncelimize beşik olan Dersim’i tüm gerçekleriyle; eline, diline, beynine ve yüreğine sağlık, tarihlemiştir.” (İsmet Kemal Karadayı)

 

ESERLERİ:

 

Araştırma-İnceleme:

 

Tunceli Kültürü (1995),

Başlangıcından Günümüze Dersim Tarihi (1999, gen. bas. 2010),

Tunceli (Dersim) Kültürü II (2001),

Dersim Yazıları - Dil Kültür ve Eğitim Üzerine Denemeler (2003),

İlçemiz Hozat (2004),

Dersim de Kökler Doğa-,Kültür- İnanç (2006),

Alevilik'te Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (2006),

Alevilik'te İnanç Sohbetleri (2006),

Dersim'de Dil ve Kökler (2008),

Seçme Konferans Tebliğleri ve Makaleler (2011),

Alevilik ve Dersim Üzerine Seçme Yazılar (2012).

Ehl-i Haklar ve Dersim (2014),

Bahtiyar Aşiret Tarihi ( 2017),

Dersim Tarihi (2021),

Alevilik ve Dersim (2022),

Tarixe Dersim (2022),

Bahtiyar Aşiret Tarihi (2022).

 

Gezi:

 

Deylem’den Dersim’e / İran’a Seyahat (2001).

 

Şiir:

 

Sevdan Yüreğimdir (2003).

 

KAYNAK: İsmet Kemal Karadayı / Arınmalar 1999 (Kıyı, Aralık 1999), Hüseyin Akar / Dersim’den Portreler (1999), Kâmil Fırat (Cem dergisi, 10.3.1999), Cemal Şener (Yön Güncesi, 9.11.1999), Munzur Çem / Dersim Tarihi mi, Resmi Tarih mi? (Deng, sayı:1-2, Ocak-Nisan 2000), İhsan Işık / Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2004, s. 570) – Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2009, s. 2088), Başlangıcından Günümüze Dersim Tarihi (2. bas, 2002), Ali Kaya (Bilgi teyidi, 23.03.2022), Ali Kaya (alikaya.org, 23.03.2022).

İLGİLİ BİYOGRAFİLER

Devamını Gör