Shems Friedlander

Film Yapımcısı, Araştırmacı Yazar, Fotoğraf Sanatçısı, Tasavvufçu

Ölüm
22 Kasım, 2022
Eğitim
Massachusetts Sanat Koleji
Diğer İsimler
Şems Fredlendır

Yahudi kökenli ABD’li Müslüman yazar ve sanatçı, tasavvufçu, film yapımcısı, ressam ve fotoğraf sanatçısı (D. 1940, New York / ABD – Ö. 22 Kasım 2022, İstanbul).

Shems Friedlander, 1940 yılında New York'ta Rus Yahudisi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Eğitimini Massachusetts Sanat Koleji'nden aldı ve 1963'te mezun oldu. Kariyerine grafik tasarımcı olarak başladı. İlk yıllarında tasavvufu Şeyh İnayet Han'ın oğlu Vilayet İnayet Han'dan öğrendi. Bu onu Muzaffer Özak Efendi'ye ve din değiştirme yoluyla da 1970'lerin başında İslam'a götürdü. Daha sonra Mevlevi tarikatına mensub oldu.

Üniversiteden mezun olduktan sonra New York'ta grafiker olarak çalışmaya başladı ve 1972'de Brooklyn Müzik Akademisi'ne sema gösterisi yapmak üzere gelen Mevlevilerle tanıştı. Daha sonra Mevleviler tarafından Konya'ya davet edilen Shems Friedlander, ilk kez 1972'de Konya'ya geldi ve Müslüman oldu.

Öğretim üyesi olarak katılan Friedlander, 1994'ten itibaren Kahire'deki Amerikan Üniversitesi Gazetecilik ve Kitle İletişimi Bölümü'nde profesör olarak görev yaptı.

Kahire'de Amerikan Üniversitesi'nde 20 yıl profesör olarak görev yaptıktan sonra 2014'de İstanbul'a yerleşen Friedlander, yaşamı boyunca her yıl özellikle Şeb-i Arus törenleri döneminde Konya'da bulundu.

Mevlana ve semazenler hakkında 10'a yakın kitabı bulunan yazarın resimleri de New York ve Kahire'de sergilendi. Çizim ve fotoğrafları ise birçok özel koleksiyonda yer aldı.

 

“Ebubekir Sıddık neden Müslüman olduysa ben de o yüzden Müslüman oldum."

 

Friedlander, 2018'de Anadolu Ajansına verdiği röportajda, Mevleviliğin kendisini derinden etkilediğini belirterek, şunları anlatmıştı:

"Sema zikirdir. Ben Mevlana ile tarihi bir figür olarak ilgilenmiyorum. Ben onun mesajıyla, ne dediğiyle ilgileniyorum. Mevlana neler söyledi, ondan nasıl faydalanabilirim, bununla ilgileniyorum. Onun yazdıklarını hayatıma nasıl yansıtabilirim diye bakıyorum. Dünyanın bugünkü sorunu bu. Büyük bir azizdi, büyük bir liderdi, bu değil, bunlara takılmamamız lazım. Bizim nefsimize değil, Allah'a yönelmemiz lazım. İslam hayatın her yerinde olmalı. Bu yüzden bütün hayatımı İslam'a entegre ettim. İslam bir hayat tarzıdır. İslam'ı hayatınızdan ayrıştıramazsınız. İslam sadece cuma günleri namaza gitmek değildir. İnsanlar bana soruyorlar, 'Nerede, ne zaman, neden Müslüman oldun?' Bakın, Hazreti Ebubekir Sıddık neden Müslüman olduysa ben de o yüzden Müslüman oldum."

Aynı zamanda grafik tasarımcı, fotoğrafçı, ressam, şair, film yapımcısı olan ve tasavvuf hakkında kitaplar yazan Friedlander, İslami Araştırmalar Enstitüsü tarafından 2012 yılının en etkili 500 Müslümanı arasında gösterilmiştir.

 

Çalışmaları:

 

Friedlander, fotoğraf ve resimlerin yanı sıra Tasavvuf ve Mevlana Rumi üzerine on kitap yazmış ve birkaç belgesel film çekmiştir. Eserleri Arapça ve Türkçe başta olmak üzere birçok farklı dile çevrildi.

 

Vefatı:

 

Son dönemlerinde kanser tedavisi gören Shems Friedlander, 22 Kasım 2022 Salı günü İstanbul’da vefat etti. Cenazesi 23 Kasım 2022 günü İstanbul günü Fatih Camisi'nde ikindi vakti kılınan namazdan sonra İstanbul’da toprağa verildi.

Sufi Kitap Yayınları, Friedlander'in vefatını sosyal medya hesabından, "Kıymetli yazarımız Shems Friedlander dar-ı bekaya irtihal eylemiştir. Kabri nur, makamı cennet olsun. Batılı bir kültür ve disiplinle yetişmiş bir zihnin ve sanatkarın tasavvufla birleşen hayatında dokunduğu, kucakladığı tüm gönüllere sabrı cemil niyaz ederiz." ifadeleriyle duyurdu.

 

Kitapları (Orijinal isimleri):

 

The Whirling Dervishes, Being an Account of the Sufi Order Known as the Mevlevis and Its Founder the Poet and Mystic Mevlana Jalalu'ddin Rumi, Macmillan (New York, NY, 1975)

Submission: Sayings of the Prophet Muhammad, hadith notations by Al-Hajj Shaikh Muzaffereddin, Harper and Row (New York, NY, 1977)

Ninety-Nine Names of Allah, Harper and Row (New York, NY, 1978)

When You Hear Hoofbeats, Think of a Zebra: Talks on Sufism, Perennial Library (New York, NY, 1987)

Sunlight, Poems, and Other Words, Safina Books (Cairo, Egypt, 1997)

Rumi: The Hidden Treasure, Fons Vitae (Louisville, KY, 2001)

Winter Harvest, a Memoir (2015)

The Forgotten Message of Mevlana Jalaluddin Rumi (2017)

 

Kitapları (Türkçe isimleri):

 

Semazenler, Mevlevi ve Kurucusu Şair ve Mistik Mevlana Jalalu'ddin Rumi Olarak Bilinen Tasavvuf Tarikatının Bir Hesabı Olmak, Macmillan (New York, NY, 1975)

Gönderme: Hz. Muhammed'in Sözleri, Al-Hajj Shaikh Muzaffereddin, Harper ve Row tarafından hadis notasyonları (New York, NY, 1977)

Allah'ın Doksan Dokuz İsmi, Harper ve Row (New York, NY, 1978)

Toynak Seslerini Duyduğunuzda, Bir Zebra Düşünün: Sufizm Üzerine Konuşmalar, Perennial Library (New York, NY, 1987)

Güneş Işığı, Şiirler ve Diğer Sözler, Safina Kitapları (Kahire, Mısır, 1997)

Rumi: Gizli Hazine, Fons Özgeçmiş (Louisville, KY, 2001)

Kış Hasadı, Bir Anı (2015)

Mevlana Celaleddin Rumi'nin Unutulan Mesajı (2017)

 

Türkçeye Çevrilen Kitapları:

 

Kış Hasadı (2016)

Mevlana Celaleddin Rumi'nin Unutulmuş Mesajı (2017)

Toynak Sesini Duyunca Zebra Gelsin Aklına (2022)

 

Belgesel Filmleri:

 

Rumi: The Wings of Love (Mevlana: Aşkın Kanatları, 2002)

The Circles of Remembrance (Anma Çemberleri, 2005)

Faisal: Legacy of a King (Faysal: Bir Kralın Mirası, 2011)

 

HAKKINDA: Müslüman olan ABD'li yazar Shems Friedlander vefat etti (yenisafak.com.tr, 22 Kasım 2022), Shems Friedlander (en.wikipedia.org, 22 Kasım 2022), Shems Friedlander vefat etti (yeniakit.com.tr, 22 Kasım 2002), Müslüman olan ABD'li yazar Shems Friedlander vefat etti (aa.com.tr, ensonhaber.com, sondakika.com, 22 Kasım 2002), Ahmet Özhan, Mevlana hayranı Shems Friedlander'i anlattı (pusulahber.com.tr, 22 Kasım 2002), Shems Friedlander kimdir? – Kitapları (kitapyurdu.com, .nadirkitap.com, timas.com.tr, idefix.com, 23 Kasım 2022).

İLGİLİ BİYOGRAFİLER

Devamını Gör