Sadri Maksudi Aral

Dil Araştırmacısı, Tarihçi

Ölüm

Dilci ve tarihçi (D. 1880, Taşsu / Kazan - Ö. 1957, Ankara). Kazan’da  medrese öğrenimini ve öğretmen okulunu bitirdikten sonra Paris’te hukuk, edebiyat ve sosyoloji öğrenimi gördü (1906). Rusya’ya dönüşünde Çarlık Duması’na Kazan milletvekili seçildi. 1917 devriminden sonra Rusya’daki Müslüman Türklerin özerklik çabalarına katıldı ve İdil-Ural devletinin Cumhurbaşkanı oldu. Bir yıl sonra devletin dağılması sonucu Finlandiya’ya kaçtı. Fransa’ya geçip Sorbonne Üniversitesinde  Orta Asya Türk Tarihi dersini okuttu (1923-25).

Ankara hükümetinin çağrısı üzerine Türkiye’ye gelip T.C. vatandaşı oldu. Tek parti döneminde 1931’de Şebinkarahisar, 1935’te Giresun; 1950 seçimlerinde DP listesinden Ankara Milletvekili seçildi. Ankara ve İstanbul üniversitelerinde profesör olarak hukuk tarih ve felsefe dersleri verdi. Türk Dili İçin adlı kitabının önsözünü Atatürk yazmıştır. Ancak Arsal, “Sümerbank”, “Bay”, “Bayan” kelimelerinin yanlış olduğu yolunda tartışma açınca gözden düşmüştü.

BAŞLICA ESERLERİ:

ROMAN: Maşiet (1898, Kazan).

GEZİ: İngiltere’ye Seyahat (İngiliz Demokrasisinin Esas­ları, Kazan, 1912).

ARAŞTIRMA-İNCELEME:  Türk Dili İçin (1930), İskitler-Sakalar (1934), Orta Asya Türk Devletleri (1934), Hukukun Umumi Esasları (1937), İngiliz Amme Hukukunun İnkişaf Safhaları (1940), Teokratik Devlet ve Laik Devlet (Tanzimat adlı ortak eserin 1. cildinden ayrı basım, 1940), Hukuk Tarihi Dersleri (1942), Umumi Hukuk Tarihi (1942), Hukuk Felsefesi (1946), Türk Tarihi ve Hukuku (1947), Kutadgu Bilig (1947), Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları (1955).

KAYNAK: Turgut Akpınar / TDV İslâm Ansiklopedisi (c. 3, 1991), Adile Ayda / Sadri Maksudi Arsal (1991), Ertuğrul Yaman / Türkiye’deki Türk Dünyası (A. K. Bolaç – A. Esatoğlu ile, 1998), Şükran Kurdakul / Şairler ve Yazarlar Sözlüğü (gen. 6. bas. 1999), Recep Şükrü Apuhan / Gideceği Yolu Kendisi Yapan Bir Yolcu: Sadri Maksudi (Genç Alperen dergisi, sayı: 1, Ocak-Şubat 2000).

 

 

 

FOTO GALERİ

İLGİLİ BİYOGRAFİLER

Devamını Gör