Halil Soyuer

Şair (D. 5 Ocak 1921, Havran / Balıkesir - Ö. 17 Ocak 2004, Ankara). Pulurlu Halk Ozanı Âşık Süleyman, amcasıdır. İlkokulu Havran’da bitirdi. Balıkesir Lisesi (1940) mezunu. 1944 yılında bir bakanlıkta memurluğa atanarak Ankara’ya yerleşti. 1947 yılından kapatılıncaya kadar Ankara Halkevinin Dil ve Edebiyat Kolu Başkanlığını yürüttü. 1955 yılında memurluktan ayrılarak Ulus gazetesi muhabirliği ile gazeteciliğe başladı. Ulus, Zafer, Hakikat, Medeniyet, Halkçı Ankara, Telgraf, Devrim ve Adalet gazetelerinde istihbarat şefliği, muhabirlik, yazarlık, yazı işleri müdürlüğü yaptı. 1982 yılında Adalet gazetesinde çalışırken emekliye ayrıldı.

Yetişmesinde edebiyat öğretmenleri Mahir İz ile Cezmi Tahir Berktin’in etkileri oldu. İlk şiirleri Balıkesir Lisesinin yayın organı olan Alkım (1936-1937, ilk şiir 15 Aralık 1936) ile 7 Gün (1940) dergilerinde çıktı. 1966-69 yılları arasında Ankara’da aylık sanat dergisi Çaba’yı (36 sayı) çıkardı. Şiirleri sonraki yıllarda Yedigün, Bahçe, Türk Dili, Türk Edebiyatı gibi çok sayıda dergide yer aldı ve İngilizce, Fransızca ve Farsçaya çevrildi. Ölümüne kadar, ünlü beste-karlarca iki yüz kırk şiiri Türk sanat müziği formunda ve değişik makamlarda bestelendi. Altmıştan fazla şiiri, Metin Everes, Yıldırım Gürses, Selahattin İçli, Cinuçen Tanrıkorur, Erol Sayan, avni anıl Selami Şahin gibi ünlü bestekârlar tarafından Türk Sanat Müziğinin çeşitli makamlarında bestelendi. Türk şiirine ve Türk Sanat müziğine hizmetlerinden dolayı birçok defa ödüllendirildi. TRT Genel Müdürlüğü de Halil Soyuer’in hayatını “Yörelerimiz Türkülerimiz” içinde iki ayrı programda kayda geçti. Erzurum Atatürk Üniversitesi, Elazığ Fırat Üniversitesi, Malatya İnönü Üniversitesi, Afyon Kocatepe Üniversitesi ve İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Edebiyat fakültelerince Halil Soyuer’in şairliği lisans ve doktora tezi olarak ele alındı. İstanbul Şairler ve Bestekarlar Derneğince 1999 yılında “Yılın Şair Babası” seçildi. Kitaplarıyla çok sayıda kuruluştan ödüller aldı. Adı, memleketi Havran’da bir caddeye verildi. Sürekli Basın Kartı sahibi, MESAM ve İLESAM üyesiydi. Mezarı Edremit Havran’dadır.

Halil Soyuer İçin Ne Dediler?

“Elli yıldır değişmeyen ve her geçen gün giderek artan bir hayranlık ve gıpta ile şiirlerini okumaktan nadir görülen taze bir heyecan duyarım...” (Yılmaz Karakoyunlu)

“Halil Soyuer’in söyleyişteki dikkate değer meziyeti, yerli, millî ve tarihi söyleyişte yeni hayatın olayları, heyecanları ve esprileriyle yüklü yeni bir çeşni verebilmesidir. Halil Soyuer’in şiirleri, doğrudan doğruya Anadolu’nun bağrından fışkıran bir millî şiir realitesinin müjdelerinden biridir..” (Nihad Sami Banarlı)

“Şair serbest tarza hiç iltifat etmiyor. Tatlı lisanımızın her zaman intibak ettiğini gördüğümüz hece vezni ile ifadeye çalışıyor. Birkaçı müstesna yine çoğunda halk ağzını kullanıyor. Hem de kendisine has bir tarzda. Zaten bugün hakiki şiiri yaratmaya doğru yönelenler, ne eskiyi taklit ediyorlar, ne de birbirlerini tekrar. Hepsi de kendisine göre bir şahsiyet yaratma yolunda (…)

“Nedense Halil şiirlerinde mizaha biraz fazla yer veriyor gibi ama, buna sebep onun geniş muhayyilesidir. İlhamının fazlalığı yatağına sığmayan bir nehrin taşmasını andırıyor. Gerek bu, gerekse teşbihlerinin fazlalığı, şairin göze çarpan iki hususiyetidir ki ilerde bunlardan sıyrıldığı gün, daha ileri bir hamle yapacaktır.” (Gültekin Sâmanoğlu)

ESERLERİ:

ŞİİR: Liman (yay. haz. Hüseyin Yurdabak, 1950), Kin (1952), Aylak İnsanlar Kenti (1965), Kör Kuyu (1970), Akşamüstü (1975), Gönül Dağları (1990), Sonbahar Çiçekleri (1991), Sorma Hiç (1993), Zaman Akıp Gidiyor (anılar, şiirler, 1994), Sevgi Çiçekleri (1996), Sevgi Burcu (1997), Kader Faslı (1997), Yürektir Sevginin Vatanı (1998), Sevgi Bende Hiç İzine Çıkmadı (1999), Sevgi Seli (2000), Sevgi Bağları (2001), Bakış Mektubu (2002).

ANI-SEÇKİ: Anılarla Şairler Albümü (1982), Şair Dostlarım (2004).

ARAŞTIRMA: Ankara Kabadayıları (1995).

KAYNAK: Gültekin Samanoğlu / Liman (Hisar, sayı: 4, Haziran 1950), Hüseyin Yurdabak / Halil Soyuer’in Şiirleri (1950), Ayhan İnal / Halil Soyuer, Hayatı ve Şiirleri (1981), TDE Ansiklopedisi (c. 8, 1976-98), Seyit Kemal Karaalioğlu / Resimli Türk Edebiyatçılar Sözlüğü (1982), Behçet Necatigil / Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (18. bas. 1999), Mustafa Ceylan / Halil Soyuer / Hayatı-Sanatı-Eserleri (2000), TBE Ansiklopedisi (2001), Hüseyin Yurdabak / Şiirle Yaşayanlar Antolojisi (2003), Ahmet Tufan Şentürk – Fazıl Bayraktar (Çağrı, Mart 2004),  İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas., 2009).