Şair ve yazar (D. 1897, Andican / Özbekistan - Ö. 4 Ekim 1958). Kalender, Andicalık, Çolpan, Mirza Kalender imzalarını da kullandı. Öğrenimini doğduğu yerde tamamladı. Ali Şîr Nevaî ve Babür’ün eserlerini okuyarak yetiştiği belirtilir. Taşkent Üniversitesini bitirdikten sonra bölge dillerini öğrendi. Edebiyatın çeşitli türlerinde eserler verdi. Bir süre Orenburg’da çıkan Vakit gazetesinde çalıştı. Başkırt Türklerinin 1917-18 arası kurdukları kısa süreli millî hükümetin sekreterliğini üstlendi.
Daha sonra döndüğü Türkistan’da şiirleriyle halkın sevgisini kazandı. Sovyet yönetimi için tehlikeli görülerek defalarca hapse atıldı ve hapishanede öldürüldü. 1956 yılında, öldürülmesinin hata olduğu belirtilerek aklandı. 1991’de Ali Şir Nevâi Devlet Ödülüne değer görüldü. Türk dünyasınca tanınmış bir şair olup, duru ve akıcı bir söyleyişi vardır. Şiirleri Seda-i Türkistan, Türkistan, Seda-i Fergana vd. gazetelerde yer aldı. Rus işgal yönetimine karşı söylediği şu dörtlüğü ünlüdür:
Gülen başkalarıdır, ağlayan ben ben
Oynayan başkalarıdır, inleyen ben ben
Egemenlik öykülerini işiten ben ben
Kulluk şarkısını dinleyen ben ben
ESERLERİ:
ŞİİR: Tang Sırleri, Taşkent’te Oyganış (Taşkent’te Uyanış, 1992), Bulakler, Yene Aldim Sazimni.
ÖYKÜ-ROMAN: Kar Koynide Lale, Yav, Keçe ve Kündüz.
OYUN: Halil Fereng, Çoriningi İsyanı.
KAYNAK: Hüseyin Özbay / Çolpan’ın Şiirleri (1993), Arslan Tekin / Edebiyatımızda İsimler ve Terimler (2. bas. 1999), Suat Batur / Yazarlar ve Şairler Sözlüğü (2001), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. bas. 2009).
