Cihan Aktaş

Yazar. 15 Ocak 1960, Pınaryolu / Refahiye / Erzincan doğumlu. Beşikdüzü Öğretmen Lisesi (1978), İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Yüksek Okulu (1982) mezunu. Kısa bir süre mimar olarak (1982) çalıştı. Yeni Devir gazetesinde kadın sayfaları düzenledi (1983-85). 1980’lerin ilk yarısında Yeni Devir’de, 1990’larda Yeni Şafak’ta, 2008-2017 yılları arasında Dünya Bülteni ve Haberiyat sitelerinde yazdı.

Mavera dergisinde gezi notları (1986), Aylık Dergi‘de telif ve tercüme hikâyeleri ile denemeleri (1986-88) yayımlandı. Yazıları ayrıca Girişim, Bu Meydan, Kitap Dergisi, İzlenim, Kadın ve Aile, Kafdağı, Yeryüzü, Bilgi ve Hikmet, İslâmî Araştırmalar, Nehir, Dergâh, dergilerinde yer aldı. Tahran Tabatabai Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı dersleri, Eyüp Film Akademisi’nde Sinema Kültürü dersleri verdi. Halihazırda  Gerçek Hayat ve İtibar dergileriyle Sonpeygamber. İnfo sitesinde yazıyor. 

Bacıdan Bayan’a adlı kitabı TCK 312. maddeye aykırı bulunarak toplatıldı, ancak bu toplatılma kararı daha sonra bozuldu.

1992‘den itibaren Dergâh dergisinde yayımlamaya başladığı hikâyeleri edebiyat hayatında yeni bir dönemin göstergesi olarak değerlendirildi. 1995‘te Son Büyülü Günler adlı kitabıyla ile Türkiye Yazarlar Birliği, 1997‘de Gençlik Dergisi tarafından Yılın Hikâyecisi, 2002‘de Bana Uzun Mektuplar Yaz adlı eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği tarafından Yılın Romancısı ödüllerine layık bulundu. Türkiye Yazarlar Birliği üyesi oldu. 2009’da “Kusursuz Piknik”  isimli hikâye kitabı ESKADER tarafından yılın hikâye kitabı ödülüne lâyık bulundu. 2015’de Bursa 15. Edebiyat Günleri Ahmet Hamdi Tanpınar Ödülü’ne; 2016’da “Kızım Olsan Bilirdin” isimli kitabıyla Ömer Seyfettin Hikâye ödülüne ve aynı yıl Necip Fazıl Roman-Hikâye Ödülü’ne layık bulundu.

 “Cihan Aktaş öykülerinde, dindar kadının toplumdaki geleneksel konumunu sorgularken, alışılageldik yanlış ve çarpık kadın imajına itiraz eder. Bu öykülerde ayrıca dindar erkeklere de eleştiriler getirilir. Kadın, sadece bir sadakat, bir fedakârlık simgesi olarak değil, pasif konumdan ve evin arka odasından çıkmış, aktif ve çevresinde olup biten her şeyin farkında olan “müdahil” bir kimlik olarak sunulur. O genel olarak öykülerinde kimliğinden ödün vermeyen kadınların savruluşlarını anlatır. Kahramanlar inanç, kimlik sahibi insanlardır. İşte bu kimlik sahibi olmanın bir insandan ne götürüp ne getirdiğini öykülerinde irdeler. Kadınların iddiaları yanında, insani yanlarını, zayıflıklarını da gündeme getirir.” (Necip Tosun)

“Onu, kadın ve erkek aynı anda ilgilendiriyor. Aslında, bir ayrım ille yapılacaksa, bunda sahip olunan güç belirleyici olabilir. Yani gücünü suistimal eden iktidar ve zayıf kılınanlar, yazarın deyişiyle müstekbirler ve müstazaflar ayrımı, Aktaş’ın hikâyesi söz konusu olunca cinsiyet ayrımından daha gerçekçi olurdu.‘Ben bütün ezilenlerle ilgiliyim. Siyah ‘derililerle, muhacirlerle, boşnaklarla, çeçenlerle, başörtüsü dolayısıyla tahsil görmeyen öğrencilerle, sokak çocuklarıyla, güneydoğu sorunuyla ilgili olmakla aynı şey bu. Haksız ve adil olmayan iktidar problemi beni ilgilendiriyor.’ Bunlar birer tutunamayan olmaktan bambaşka olarak, tutunabileceklerken ellerine vurulanlardır. Hikâyelerin hepsini göz önünde bulundurduğumuzda, bunların sorunları dışında kalanlar, yazarlıkla ilgili olanlar ve Sovyetlerin dağılmasıyla önceki rejimin havarilerinin, kendi varlıklarını mücerret ve anlamsız bulmalarıyla ilgili varoluşsal sorunlardır.” (Hayriye Ünal)

“Sağlam bir dünya görüşüne ve duruşuna sahip olan Cihan Aktaş’ın kaleminden, hüzünlerle, kadınsı duyarlılıklarla, mümin sancılarıyla ve daha çok da zamana şahit olarak yazılmış öyküler okuyoruz.” (Selvigül Kandoğmuş Şahin)

ESERLERİ:

İNCELEME-ARAŞTIRMA: Hz. Fatıma (1984), Hz. Zeynep (1985), Sömürü Odağında Kadın (1985), Veda Hutbesi (1985), Sistem İçinde Kadın (1988), Tanzimat’tan Günümüze Kılık Kıyafet ve İktidar (2 cilt, 1989, 1990), Tesettür ve Toplum / Başörtülü Öğrencilerin Toplumsal Kökeni (1991), Modernizmin Evsizliği ve Ailenin Gerekliliği (1992), Mahremiyetin Tükenişi (1995), Şark’ın Şiiri-İran Sineması (1998), Bacı’dan Bayan’a / İslâmcı Kadınların Kamusal Alan Tecrübesi (2001), Dünün Devrimcileri Bugünün Reformistleri-İran’da Siyasal, Sosyal ve Kültürel Değişim (2004), Yakın Yabancı (2008), Kardeşliğin Dili (2010), İktidar Parantezi: Kadın Dil Kimlik (2011), İslamcılık/Eksik Olan Artık Başka Bir Şey (2014), Şehir Tutulması (2015), Rüzgârla Yaşamayı Öğrenmek - Esenler’in Hikâyesi (Yayıma hazırlanıyor).

HİKÂYE: Üç İhtilal Çocuğu (1991), Son Büyülü Günler (1995), Acı Çekmiş Yüzünde (1996), Azizenin Son Günü-Azerbaycan Hikâyeleri (1997), Suya Düşen Dantel (1999), Ağzı Var Dili Yok Şehrazat (2001), Halama Benzediğim İçin (2003), Duvarsız Odalar (2005), Kusursuz Piknik (2009), Ayak İzlerinde Uğultu (2013), Kızım Olsaydın Bilirdin (2015), Fotoğrafta Aynı Duran (Yayıma hazırlanıyor).

ROMAN: Bana Uzun Mektuplar Yaz (2002), Seni Dinleyen Biri (2007), Sınıra Yakın (2013), Şirin’in Düğünü (2016)

KAYNAKÇA: İhsan Işık / Yazarlar Sözlüğü (1990, 1998) - Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001, 2004) – Encyclopedia of Turkish Authors (2005) - Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2006, gen. 2. bas. 2007) - Ünlü Edebiyatçılar (Türkiye Ünlüleri Ansiklopedisi, C. 4, 2013) - Encyclopedia of Turkey’s Famous People (2013), Hayriye Ünal / Köprüden Düşenler: Cihan Aktaş Hikâyelerindeki Kadınların Psikolojileri Üstüne Bir Yorum (Atlılar, sayı: 8, Nisan-Mayıs 2001), Müge İplikçi / Bir Şey Olmak (Radikal Kitap, 21.9.2002), Mustafa Kutlu / Bana Uzun Mektuplar Yaz (Yeni Şafak, 16.10.2002), Selvigül K. Şahin / Halama Benzediğim İçin (Heceöykü, Nisan-Mayıs 2004), Sennur Sezer / Cihan Aktaş’ın Öğretmenleri (Evrensel-Net, 22.1.2005).