Tahsin Şahinkaya
Asker, Orgeneral, 15. Hava Kuvvetleri Komutanı, Hava Harp Okulu Eski Komutanı, 12 Eylül 1980 dönemi Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Millî Güvenlik Konseyi Cumhurbaşkanlığı Konseyi Üyesi (D. l Mayıs 1925, Merzifon / Amasya - Ö. 9 Temmuz 2015, İstanbul).
Tam adı Ali Tahsin Şahinkaya. Baba adı Şakir, anne adı Hayriye. İlkokul ile ortaokul öğreniminin iki yılını Merzifon’da yaptıktan sonra, 1938 yılında Konya Askeri Orta Okulu’nun son sınıfına girmiştir. 1941 yılında Bursa Askeri Lisesi’ni, 30 Ağustos 1943’te Kara Harp Okulu’nu bitirdi ve Asteğmen oldu. Harp Okulu’ndan sonra Çankırı Piyade Atış Okulu’na gönderilmiş, üç aylık piyade atış stajından sonra, Eskişehir Hava Okulu’na girdi, 20 Mart 1944’te pilotaj eğitimi için Amerika’ya gitti, 15 Nisan 1945 tarihinde Amerika Uçuş Okulu’ndan mezun oldu. l Şubat 1946’da Eskişehir Hava Okulu’nda uçucu ve öğretmen olarak göreve başlayan Şahinkaya, 22 Aralık 1949’da Hava Fotoğraf Kursu görmek üzere tekrar Amerika’ya gönderildi, yurda dönüşünde Eskişehir’de Hava Fotoğraf Okulu’nu açtı.
Mayıs 1954’te Hava Harp Akademisi’ne girdi, buradan 30 Ağustos 1957’de mezun oldu. Staj için 3 ncü Hava Kuvveti İstihbarat Başkanlığı Foto Kıymetlendirme Subaylığı’na, Mayıs 1958’de de 44 ncü Uçuş Grubu 143 ncü Filo Harekât Subaylığı’na atandı. 15 Ağustos 1960 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı Hava Harekât kısmına atandı, bu arada 3 ay süre ile Airsouth Napoli Karargâhına görevbaşı eğitimi için gönderildi. 4 Ekim 1961 tarihinde 4 ncü Hava Üs Harekât ve Eğitim Amirliğine atandı. 3 Eylül 1962 - 30 Eylül 1964 tarihleri arasında Hava Harp Akademisi’nde öğretmenlik yaptı. 30 Eylül 1964’te Airsouth (Napoli) Karargâhına tayin olarak, bu görevde iken 30 Ağustos 1966’da Tuğgeneralliğe terfi etti. 22 Eylül 1966’da 6 ncı Ana Jet Üs Komutanlığı’na, buradan 3 Eylül 1969 tarihinde Hava Harp Akademisi Komutanlığı’na atandı, 28 Ağustos 1972 - 29 Ağustos 1973 tarihleri arasında Hava Harp Okulu Komutanlığı yaptı. 1973-1977 yılları arasında Korgeneral, 1977-1983 yılları arasında Orgeneral rütbesiyle hizmet gördü.
Orgeneral Tahsin Şahinkaya ve 12 Eylül Darbesi
Orgeneral Tahsin Şahinkaya, 12 Eylül 1980'de içinde bulunduğu cuntanın gerçekleştirdiği darbeden sonra Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Hava Kuvvetleri Komutanı, Millî Güvenlik Konseyi Üyesi (12.09.1980 - 06.12.1983), Cumhurbaşkanlığı Konseyi Üyesi (06.12.1983 - 06.12.1989) görevlerini yürüttü. 6 Aralık 1983 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu. TSK Üstün Hizmet Madalyasına sahipti.
'Dünyanın en zengin 50 generalinden biri' İddiası
Tahsin Şahinkaya askerliği kadar serveti ile de tartışma konusu oldu. 20 milyar dolar olarak tarif edilen serveti ile Time dergisi tarafından dünyanın en zengin 50 generalinden biri olarak gösterilmiştir.
Şahinkaya'nın servetine ilişkin iddialar 1980 darbesi öncesine dayanıyor. İlk defa 19 Mart 1976'da, Northrop uçak şirketi, askeri uçak alımları için arasında Türkiye'nin de olduğu ülkelerde bazı yetkililere rüşvet verdiğini açıkladı. Yapılan açıklama dünyada deprem etkisi yaptı. Pek çok ülkede hükümetlerin başını yiyen bir skandala dönüştü. Bir tek Türkiye'de olayın üzerine gidilmedi.
1986 yılında Amerikan Kongresi'nde hakkında soruşturma açılan General Dynamics Şirketi'nin eski Başkan Yardımcısı Veliotis, Türkiye'ye 23 milyon dolar rüşvet verildiğini itiraf etti. Açıklama Türkiye'de geniş yankı buldu.
İddiaların hedefinde 1980 öncesinin Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya bulunuyordu. Meclis'e araştırma önergesi verildi. Kurulan araştırma komisyonunda, Anayasa'nın geçici 15'inci maddesindeki hüküm sebebi ile ANAP ve bağımsız milletvekillerinin oylarıyla talep reddedildi.
Ancak bu iddia, bazı yazarlarca doğru bulunmayarak yalanlanmış, aksi savunulmuştur.
12 Eylül davasının son tanığıydı
Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi, 18 Haziran 2014'te verdiği kararda, Evren ve Şahinkaya'nın 21 Aralık 1979'da dönemin Başbakanı'na verdikleri muhtırayla Anayasa'yı ve TBMM'yi ortadan kaldırmaya ve görevini yapmasını engellemeye teşebbüs suçunu işledikleri... 12 Eylül 1980'de de cebren Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nı tağyir, tebdil veya ilgaya ve bu kanun ile teşekkül eden TBMM'yi ıskat ve cebren men suçunu işledikleri gerekçesiyle "ağırlaştırılmış müebbet" hapis cezasına çarptırılmasına hükmetmişti.
Sanıklar hakkında, zincirleme suç maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verildiğini belirten mahkeme heyeti, sanıkların duruşmadaki tavır ve hareketleri ile dosya kapsamı ele alınarak, takdiri indirimle bu cezanın "müebbet hapse" çevrildiğini kaydetmişti.
12 Eylül döneminin Hava Kuvvetleri Komutanı Tahsin Şahinkaya, 9 Temmuz 2015’te İstanbul'da 90 yaşında iken yaşamını yitirdi. Dönemin Genelkurmay Başkanı Kenan Evren de 9 Mayıs'ta Ankara'da tedavi gördüğü GATA'da hayatını kaybetmişti. Evren'in vefatının ardından Şahinkaya, 12 Eylül davasının hayatta kalan son sanığıydı.
KAYNAKÇA: TBMM Albümü 4. Cilt 1960-1983 (2010), Tahsin Şahinkaya kimdir (sabah.com.tr, 09.07.2015), Dünyanın En Zengin Generali Yalan mı? (pes24.com, 29.05.2016), Eski Komutanlarımız (hho.edu.tr, 26.12.2018), Hava Kuvvetleri Komutanları (hvkk.tsk.tr, 18.04.2021).
