Jomo Kenyatta

Kenyalı Siyaset ve Devlet Adamı

Doğum
20 Ekim, 1891
Ölüm
22 Ağustos, 1978
Eğitim
University College London, Londra Ekonomi Okulu
Burç
Diğer İsimler
Johnstone Kamau

Kenyalı siyasetçi, Kenya'nın 1963 ile 1964 yılları arasında ilk başbakanı, 1964 ile de 1978 yılları arasında ilk Devlet Başkanı (D.  20 Ekim 1891, Gatundu / Kenya – D. 22 Ağustos 1978, Mombasa / Kenya). Johnstone Kamau adıyla da bilinir. University College London, Londra Ekonomi Okulu mezunu.

Doğu Afrika’nın en ünlü kabilesi olan Kikuyulardan olan Kenyatta, 10 yaşında öksüz bir çocukken, İskoç misyonerler onu himayelerine aldı. Jomo’nun, o zaman ki adıyla Kamua Ngengi’nin çocukluğu, bu misyonerlerin yanında geçti.

Hristiyanlaştırılan Kenyatta’ya papazlar Johnstone adını verdi. Biraz büyüyünce Nairobi Su İşleri’nde memur oldu. 1922’de Kikuyu Merkez Birliği’ne (kac) katıldı, genel sekreter oldu. Birlik, onu 1929’da Kenyalıların haklarını savunsun diye Londra’ya gönderdi. Johnstone orada uzun yıllar kaldı. Londra’da üniversiteye girdi. Ünlü antropoloji profesörü Milanovaski’nin en gözde öğrencisi oldu. Profesörün desteğiyle Kikuyu kabilesinin tarihini inceleyen bir eser yazdı. “Kenya Dağına Bakarken” adlı bu kitap, bir Afrikalı tarafından yazılmış ilk ciddi inceleme sayılabilir.

Rusya’da da iki yıl kalıp Moskova Üniversitesi’nde antropoloji okudu. 1945’de Manchaster’de toplanan Pan-Afrika Federasyonu Kongresi’ni yönetti. 1944’de kurulmuş olan Kenya Afrika Birliği’ne geçti; örgütü kısa zamanda geliştirip, çalışmalarını hızlandırdı. Afrikalıların kendi öğrencileri için kurdukları “Bağımsız Okullar Birliği” ile ilgilendi.

Kenyatta’nın Afrikalılar üzerinde büyüleyici gücü vardı ve sözlerine yasa gözüyle bakarlardı. Kenya Afrika Birliği için çizdiği siyah, kırmızı, yeşil renkli bayrak herkesin elinde dolaşıyordu. Siyah; Afrika halkını, yeşil; yurdu, kırmızı; kurtuluş için dökülen ve dökülecek kanı temsil ediyordu.

İngilizler o sırada başlayan Mau-Mau Ayaklanmasında Kenyatta’yı sorumlu tuttular ve 1952’de onu tutukladılar. Bu ayaklanma Afrika’da beyazlara karşı açılan ilk ulusçu ayaklanmaydı. Kenyatta, Mau-Mau’ların başında ülkesini emperyalistlerin boyunduruğundan kurtarıp bağımsızlığa kavuşturmaya çalışıyordu.

Duruşması Kenya’nın ıssız ve gizli bir bölgesinde yapıldı. Sonunda yedi yıl hapis, bir yıl da sürgün cezasına çarptırıldı. O cezaevindeyken Kenya ulusal bağımsızlık hareketi zafere ulaştı. 1963’de ülkede sömürge yönetimi son bularak, Kenya Cumhuriyeti kuruldu. Cezaevindeyken salıverilen 61 yaşındaki özgürlük savaşçısı Jomo Kenyatta, önce Başbakanlığa sonra da Kenya Devlet Başkanlığı’na getirildi. 1978 yılında öldü.

Eşleri: Ngina Kenyatta (e. 1951–1978), Grace Wanjiku (e. 1946–1950), Edna Clarke (e. 1942–1946), Grace Wahu (e. 1919).

Çocukları: Uhuru Kenyatta, Margaret Kenyatta, Jane Wambui, Christine Wambui, Anna Nyokabi.

 

Güzel Sözleri:

 

“Misyonerler ülkemize gelmeden önce bizim topraklarımız, onlarınsa incilleri vardı. Gözlerimizi yumduk ve onları dinledik. Şimdi bizim incillerimiz, onlarınsa toprakları var."

 

Kitapları:

 

Facing Mount Kenya (Kenya Dağına Bakarken)